आणीबाणी : 25 जून 1975 ज्या दिवशी संविधानाचे मूलभूत अधिकार संपुष्टात आले.

आणीबाणी
आणीबाणी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी Image : Google

दिवसाढवळ्या लोकशाहीची हत्या

25 जून 1975 रोजी देशात आणीबाणी लागू करण्यात आली. हाच तो देशाच्या लोकशाहीच्या इतिहासातील दिवस होता जेव्हा माणसाला त्याच्या जगण्याच्या अधिकारापासून वंचित ठेवण्यात आले होते, हा तो दिवस होता जेव्हा संविधानाने दिलेले मानवाचे मूलभूत अधिकार संपुष्टात आले होते,

घटनेच्या कलम 14 ते 32 मधील सर्व नागरी स्वातंत्र्ये नष्ट करण्यात आली होती.आणि हजारो विरोधी नेत्यांना बळजबरीने तुरुंगात टाकण्यात आले.मग अपील किंवा युक्तिवादाचा काहीही उपयोग झाला नाही. या दिवशी भारताचे राष्ट्रपती फखरुद्दीन अली अहमद यांना मध्यरात्री आणीबाणीच्या घोषणेवर स्वाक्षरी करण्यास भाग पाडले गेले. दिवसाढवळ्या लोकशाहीची हत्या झाली.

हिटलरची आठवण

देशात वृत्तपत्रांच्या स्वातंत्र्याचा गळा घोटला गेला. 25 जून 1975 रोजी देशाच्या तत्कालीन पंतप्रधान श्रीमती इंदिरा गांधी हुकूमशहा झाल्या होत्या आणि त्यांचे पुत्र संजय गांधी यांनी सर्व शक्ती वापरण्यास सुरुवात केली. आणीबाणीच्या 27 महिन्यांत गरीब जनतेला नसबंदीचा त्रास सहन करावा लागला.

आणीबाणीच्या काळात प्रसिद्ध चित्रपट गायक किशोर कुमार यांची गाणी रेडिओ, टेलिव्हिजनवर ऐकता आली नाहीत. हि अशी आणीबाणी होती कि ‘आँधी’, ‘किस्सा कुर्सी का’, ‘आज का एमएलए’ यांसारख्या चित्रपटांवर बंदी आली तेव्हा ‘आंधी’ चित्रपटातील नायिका सुचित्रा सेनचे व्यक्तिमत्त्व पंतप्रधान श्रीमती इंदिरा गांधी यांच्यासारखेच होते. 27 महिने असे वातावरण राहिले की लोकांना हिटलरची आठवण झाली.

आणीबाणी
आणीबाणी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी, तत्कालीन राष्ट्रपती फखरुद्दीन अली अहमद Image : Google

आजची पिढी विचारेल की या देशात खरेच असे घडले आहे का? असेल तर त्यामागचे कारण काय? तर मी तुम्हाला सांगतो की देशाच्या पंतप्रधान श्रीमती इंदिरा गांधी यांनी 1971 मध्ये रायबरेलीमधून लोकसभा निवडणूक लढवली आणि जिंकल्या.पण अलाहाबाद उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती माननीय जगमोहन लाल सिन्हा यांनी श्रीमती इंदिरा गांधी यांची निवडणूक रद्दबातल ठरवली आणि पंतप्रधानांनी निवडणुकीत सरकारी यंत्रणेचा वापर केल्याचे सांगितले. भ्रष्ट मार्गाचा अवलंब केला आहे. परिणामी, त्यांनी श्रीमती इंदिराजींची निवडणूकच रद्द केली नाही तर त्यांच्यावर 6 वर्षांसाठी निवडणूक लढवण्यास बंदी घातली.

आणीबाणी लागू करून शेकडो नेत्यांना अटक

यानंतर इंदिरा गांधींनी आणीबाणी लागू करून विविध राजकीय पक्षांच्या शेकडो नेत्यांना २६ जून रोजी सकाळी अटक केली, त्यात स्व. जयप्रकाश नारायण, मोरारजीभाई देसाई, अटलबिहारी वाजपेयी, एल.के. अडवाणी, छ. चरणसिंग, अशोक मेहता, एम. करुणानिधी आणि अगदी जयपूर आणि ग्वाल्हेरच्या राजमाता यांचा सहभाग होता. हिंद समाचार समुहाची वीजच नाही तर त्याचे ज्येष्ठ संपादक लाला जगत नारायण यांनाही सोडले नाही.

पंतप्रधानपदाचे सर्व अधिकार संजय गांधी, देवकांत बरुआ, सिद्धार्थ शंकर रे आणि रजनी पटेल यांच्या हातात आले. बरुआ हे काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. लोकांना नियोजनबद्ध पद्धतीने दिल्लीत आणून ‘इंडिया इज इंदिरा आणि इंदिरा इज इंडिया’ अशा घोषणा देण्यात आल्या. रेडिओ आणि टेलिव्हिजन सरकारच्या ताब्यात आले, त्यावरून विरोधकांना सिंहासन बळकावायचे आहे आणि सरकार पाडायचे आहे, असा रात्रंदिवस प्रचार केला जात होता.

70 वर्षांचे सर्वोदय नेते जयप्रकाश नारायण यांना मुख्य खलनायक बनवण्यात आले. एका रात्रीत संसदेचा कार्यकाळ 6 वर्षांवर आणला गेला. आणीबाणी हा ‘शिस्तीचा उत्सव’ असल्याचे काही नेत्यांना सांगण्यात आले. हा काळ 25 जून 1975 ते 21 मार्च 1977 पर्यंत सुरू होता. आणीबाणीचे हे 27 महिने शांततेचे होते.

आणीबाणी
आणीबाणी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी , संजय गांधी Image : Google

आणीबाणी च्या काळात नव्या राजकीय पक्षाचा उदय

आणीबाणीच्या काळात एका नवीन राजकीय पक्षाचा उदय झाला, ज्याचे नाव होते ‘जनता पार्टी’ आणि निवडणूक चिन्ह होते ‘शेतकऱ्याच्या खांद्यावर नांगर.’ 22 मार्च 1977 रोजी मुरारजी देसाई पंतप्रधान झाले, परंतु 1980 पर्यंत , भारतातील ‘जनता पक्षाचा तिढा’ मोडला 1980 मध्ये लोकसभेच्या मध्यावधी निवडणुका झाल्या ज्यात श्रीमती इंदिरा गांधी पुन्हा विजयी झाल्या. आणीबाणीपूर्वी देशातील राजकीय वातावरणाचा विचार करूया.

आणीबाणी
मोरारजी देसाई Image : Google

देशभरात रेल्वे कर्मचाऱ्यांनी आपल्या मागण्यांसाठी आंदोलन केले होते. 1975 पूर्वी पहिल्यांदाच देशातील विद्यार्थ्यांनी गांधीवादी चळवळ सुरू केली. देशात बेरोजगारी आणि महागाई वाढली होती. विद्यार्थी, रेल्वे कर्मचारी, बेरोजगारी, महागाई आणि विरोधकांनी मिळून असे वातावरण निर्माण केले की केंद्रातील इंदिरा गांधींच्या सरकारचे सिंहासन डळमळीत होऊ लागले.

देशात अराजकतेचे वातावरण आहे, ही ओरड इंदिरा गांधींच्या काळात रेडिओ आणि टेलिव्हिजनवर 24 तास चालू असायची. सत्य जनतेसमोर येत नव्हते. विरोधकांवर एकतर्फी हल्ले झाले.त्या काळात लोक गुप्तपणे B.B.C चा वापर करून रेडिओ ऐकायचे आणि बातम्या ऐकून भारावून जायचे.

Read more: आणीबाणी : 25 जून 1975 ज्या दिवशी संविधानाचे मूलभूत अधिकार संपुष्टात आले.

NREGA नरेगा जॉब कार्ड लिस्ट महाराष्ट्र 2023 ऑनलाइन पहा ?

Vilasrao Deshmukh अभय योजना

Emergency Movie : 24 नोहेंबर ला आणीबाणी येणार

Leave a comment

Rishabh Pant : क्रिकेट करिअरवर प्रश्नचिन्ह तरी धमाकेदार पुनरागमन Golden Temple सुवर्णमंदिराबद्दल तुम्हाला या गोष्टी माहिती आहेत का ? Optical illusion images तुमची बुद्धी आणि दृष्टी तीक्ष्ण आहे का पहा.. Breaking Boundries: Unraveling Cricket T20 World Records AI generator : A I ने बनविलेल्या छोट्या बुद्धाच्या फनी इमेजस
Rishabh Pant : क्रिकेट करिअरवर प्रश्नचिन्ह तरी धमाकेदार पुनरागमन Golden Temple सुवर्णमंदिराबद्दल तुम्हाला या गोष्टी माहिती आहेत का ? Optical illusion images तुमची बुद्धी आणि दृष्टी तीक्ष्ण आहे का पहा.. Breaking Boundries: Unraveling Cricket T20 World Records AI generator : A I ने बनविलेल्या छोट्या बुद्धाच्या फनी इमेजस